Aan: Rob Jetten, de toekomstige minister-president van Nederland
Kabinet Jetten I: evacueer Gazanen met een geldige verblijfstitel – nu
Aan zijne Excellentie de toekomstige minister-president van Nederland,
Geachte heer Jetten,
In Gaza hebben Israëlische actoren vanaf het begin van de genocide doelbewust het onderwijs kapotgemaakt: álle instellingen voor hoger onderwijs zijn gebombardeerd. Studeren kan alleen nog online, op heel beperkte schaal, terwijl mensen nog elke dag slachtoffer worden van Israëlische bombardementen, honger en de langdurige blokkade. Terwijl het Ministerie van Buitenlandse Zaken het over “gewijzigde omstandigheden” heeft en de media over een “staakt-het-vuren”, is er voor veel mensen in Gaza geen veilige situatie. Er is alleen voortdurende dreiging.
Ministerie van Buitenlandse Zaken weigert hulp te bieden
Tegelijkertijd zijn er op dit moment 42 Gazanen met een geldige Nederlandse verblijfstitel voor studie, onderzoek of werk. Het gaat om mensen met een beurs, fellowship of expatcontract: mensen die hier kunnen studeren, werken en voor zichzelf (en hun gezin) kunnen zorgen. Vanaf 1 februari 2026 waren zij toegelaten tot opleidingen en instituten in Nederland. Zij hebben hun recht al verkregen, maar kunnen er geen gebruik van maken. Zonder actieve ondersteuning van de Nederlandse overheid is het praktisch onmogelijk om Gaza te verlaten, omdat Israël op illegale wijze volledige controle houdt over wie Gaza in en uit mag. Consulaire bijstand is daarbij essentieel, maar het Ministerie van Buitenlandse Zaken weigert die op dit moment te verlenen.
Het kan dus wel
Op 2 februari 2026 was er een spoedzitting over drie van deze zogeheten MVV-houders (machtiging tot voorlopig verblijf). De uitspraak volgt pas volgt op 16 februari 2026. De andere 39 Gazanen zitten in dezelfde situatie: vast in een verwoest gebied, ondanks geldige Nederlandse documenten. Nederland heeft éérder wél hulp geboden. In augustus 2025 werden 10 Gazanen met Nederlandse documenten geëvacueerd met consulaire ondersteuning. En in september konden mensen nog vertrekken uit Gaza, waaronder vijf studenten die aan Maastricht University verder konden studeren, evenals journalist Abu Ahmed Artema, verbonden aan het Netherlands Institute for Advanced Study, die nu schrijft voor De Correspondent. Het kan dus wél.
Morele en politieke plicht
Wij vinden dat het Ministerie van Buitenlandse Zaken niet moet wachten op een uitspraak van de rechter en dat deze ook niet doorslaggevend zou moeten zijn. Dit is niet alleen een juridische kwestie, maar een morele en politieke plicht. Europese landen hebben actief bijgedragen aan de omstandigheden die deze genocide mogelijk maakten, en in brede zin de onderdrukking en apartheid van Palestijnen sinds 1948. Het absolute minimum is dat Nederland nu deze studenten, onderzoekers en kenniswerkers helpt om in veiligheid hun studie en werk voort te zetten. De universiteiten en bedrijven staan klaar. Wetenschappers en medestudenten staan klaar om opvang en ondersteuning te bieden. Er ontbreekt één ding: handelen door de overheid.
Wij vragen het Kabinet Jetten en specifiek het Ministerie van Buitenlandse Zaken:
- Geef alle 42 Gazanen met een geldige verblijfstitel nú consulaire bijstand en organiseer hun evacuatie, en waar van toepassing ook die van hun directe gezinsleden.
- Regel dit collectief en pragmatisch, zonder dat iedereen afzonderlijk jarenlang moet procederen.
- Voer direct de noodzakelijke administratieve stap uit: geef deze mensen op als personen die mogen vertrekken, zodat zij hun MVV kunnen gebruiken.
- Stop met het frustreren van toekomstige evacuaties: leg vast dat Buitenlandse Zaken toekomstige noodzakelijke evacuaties niet vertraagt of blokkeert, maar juist mogelijk maakt.
- Coördineer actief met universiteiten, bedrijven en instellingen die mensen uit Gaza willen laten studeren of werken in Nederland, zodat dit snel, helder en menselijk verloopt.
Een papieren recht is niets waard als vertrek feitelijk onmogelijk wordt gemaakt. Deze mensen vragen geen gunst. Ze vragen dat Nederland doet wat het zelf al toe heeft gezegd.
Waarom is het belangrijk?
Het is belangrijk dat Gazaanse onderzoekers en academici naar Nederland kunnen komen omdat:
- Het om onmiddellijke veiligheid gaat. Zij zitten vast in een vernietigd gebied. Zonder actieve Nederlandse ondersteuning kunnen zij Gaza niet verlaten. In zo’n situatie is “wachten op procedures” niet neutraal: het is een keuze met reëel levensgevaar als gevolg. Als Nederland de mogelijkheid heeft om mensen met geldige papieren veilig te evacueren, moet het dat nú doen.
- Onderwijs in Gaza is doelbewust vernietigd. Meer dan 90% van de scholen en universiteiten is platgebombardeerd. Studenten, docenten en staf zijn doelbewust aangevallen en vermoord. Meer dan 700.000 Gazanen hebben geen of nauwelijks toegang tot onderwijs—terwijl onderwijs essentieel is voor herstel en wederopbouw.
- Nederland heeft een verantwoordelijkheid. Nederland heeft Israël decennialang onvoorwaardelijk moreel, economisch, academisch en militair gesteund, terwijl het wist dat die steun de onderdrukking van Palestijnen normaliseerde. Die langdurige normalisering is mede de voedingsbodem van de genocide die nog steeds gaande is. Juist daarom kan Nederland zich nu niet verschuilen achter traagheid en formaliteiten, maar moet het handelen.
- Een verleende verblijfstitel moet iets waard zijn. Wie een geldig recht krijgt om in Nederland te studeren, onderzoeken of werken, moet dat recht ook kunnen gebruiken. Als Nederland een verblijfstitel verleent, maar vervolgens de minimale consulaire ondersteuning weigert die nodig is om het land daadwerkelijk te bereiken, ondermijnt dat de rechtszekerheid. Rechten op papier zijn betekenisloos als de overheid ze niet uitvoerbaar maakt.
- Het is een kleine, haalbare groep met grote impact. Het gaat om een afgebakende groep studenten, onderzoekers en werknemers met een beurs of contract, die hier zelfstandig kunnen rondkomen. Met relatief beperkte inspanning kan Nederland concreet handelen—zonder dat dit een open-einde-regeling wordt. Juist omdat het haalbaar is, is niets doen extra schrijnend.
- Het is óók in het belang van Nederland. Universiteiten, kennisinstellingen en werkgevers verliezen talent en eerdere investeringen als Gazanen niet kunnen komen. En wie nu kennis en vaardigheden opdoet, kan later bijdragen aan herstel en wederopbouw. Dat is niet alleen menselijkheid, maar ook lange-termijn stabiliteit.
“The failure to recognize the humanity of others is the greatest failure of all.”
James Baldwin