10 handtekeningen verzameld
Aan: Ministerie van Economische Zaken en Klimaat
Stop zoutwinning onder de Waddenzee bij de Ballastplaat
Aan: Ministerie van Economische Zaken en Klimaat
Betreft: Ernstige zorgen over zoutwinning onder de Waddenzee nabij de Ballastplaat
Betreft: Ernstige zorgen over zoutwinning onder de Waddenzee nabij de Ballastplaat
Geachte minister,
Met deze brief wil ik mijn diepe bezorgdheid uitspreken over de plannen voor voortzetting en mogelijke uitbreiding van zoutwinning onder de Waddenzee, in het bijzonder in het gebied rondom de Ballastplaat.
De Waddenzee behoort tot de meest kwetsbare en ecologisch waardevolle natuurgebieden ter wereld. Het gebied heeft terecht de beschermde status van Natura 2000 én UNESCO Werelderfgoed. Deze internationale erkenningen brengen niet alleen prestige met zich mee, maar vooral een zware verantwoordelijkheid voor de Nederlandse overheid om het gebied actief te beschermen tegen activiteiten die onomkeerbare schade kunnen veroorzaken.
De Ballastplaat vervult een essentiële ecologische functie binnen het waddengebied en heeft daarnaast potentie als toekomstige herstelzone voor zeegrasvelden en mosselbanken. Juist deze natuurvormen zijn van fundamenteel belang voor een gezond en veerkrachtig ecosysteem.
Zeegrasvelden verbeteren de waterkwaliteit, leggen sediment vast, vergroten de biodiversiteit en bieden schuil- en opgroeigebieden voor jonge vissoorten. Mosselbanken vervullen eveneens een cruciale rol door het water te filteren, leefgebieden te creëren voor talloze soorten en voedsel- en rustgebieden te bieden voor vogels. Samen versterken zeegrasvelden en mosselbanken de natuurlijke weerbaarheid van de Waddenzee tegen klimaatverandering, erosie en zeespiegelstijging.
Daarnaast kunnen herstelprojecten bijdragen aan sterkere visbestanden en daarmee aan een duurzamere toekomst voor de visserijsector in het waddengebied. Bescherming van de Ballastplaat is daarom niet uitsluitend een kwestie van natuurbehoud, maar tevens van economisch en maatschappelijk langetermijnbelang.
Juist daarom zijn de risico’s van zoutwinning in dit gebied buitengewoon zorgwekkend.
Diverse natuurorganisaties, waaronder de Waddenvereniging, Vogelbescherming Nederland en Natuurmonumenten, hebben herhaaldelijk gewaarschuwd voor de gevolgen van bodemdaling en aantasting van kwetsbare wadplaten. De Ballastplaat vormt een onmisbaar rust- en foerageergebied voor trekvogels die afhankelijk zijn van droogvallende delen van het wad.
Bodemdaling als gevolg van zoutwinning kan leiden tot blijvende veranderingen in het ecosysteem, waaronder:
- verlies van essentiële voedselgebieden voor trekvogels;
- aantasting van schelpdieren, bodemleven en biodiversiteit;
- verstoring van natuurlijke sedimentprocessen;
- versterking van de negatieve effecten van zeespiegelstijging;
- onomkeerbare schade aan beschermde Natura 2000-natuurwaarden.
De gevolgen van dergelijke ingrepen kunnen decennialang doorwerken en zijn in veel gevallen niet of nauwelijks herstelbaar.
Daarnaast acht ik mijnbouwactiviteiten onder een UNESCO Werelderfgoedgebied fundamenteel onverenigbaar met de internationale beschermingsdoelstellingen die Nederland heeft onderschreven. Een natuurgebied dat wereldwijd erkend wordt vanwege zijn unieke ecologische waarde dient maximaal beschermd te worden en niet blootgesteld te worden aan extra risico’s ten behoeve van kortetermijn economische belangen.
Ook de doelstellingen van het Waddenfonds — gericht op natuurherstel, landschapskwaliteit en duurzame ontwikkeling — lijken moeilijk verenigbaar met verdere uitbreiding van zoutwinning in dit kwetsbare gebied.
Ik verzoek u daarom met klem om:
- geen nieuwe vergunningen voor zoutwinning onder de Waddenzee af te geven;
- bestaande winningsactiviteiten opnieuw en kritisch te beoordelen;
- onafhankelijk wetenschappelijk onderzoek leidend te maken in besluitvorming;
- het voorzorgsbeginsel strikt toe te passen bij onzekerheid over natuurschade;
- de bescherming van Natura 2000 en UNESCO Werelderfgoed nadrukkelijk boven economische belangen te plaatsen.
De Waddenzee is een uniek en onvervangbaar natuurgebied van internationaal belang. Schade aan dit ecosysteem kan gevolgen hebben voor generaties na ons. Ik doe daarom een dringend beroep op u om verantwoordelijkheid te nemen voor duurzame bescherming van dit bijzondere gebied.
Met vriendelijke groet,
Can Kahyaoglu
Groningen
29 mei 2026
Groningen
29 mei 2026
Waarom is het belangrijk?
Bescherm Natura 2000 en UNESCO Werelderfgoed
De Waddenzee is een uniek en kwetsbaar ecosysteem met de hoogste beschermde status in Europa en de wereld. Het gebied is officieel een Natura 2000-gebied én UNESCO Werelderfgoed. Toch blijven plannen voor zoutwinning onder de Ballastplaat bestaan.
Wij roepen de Nederlandse overheid op om geen nieuwe zoutwinning toe te staan onder de Waddenzee en bestaande winning kritisch te heroverwegen.
Waarom dit gevaarlijk is
Bij zoutwinning ontstaan ondergrondse holtes waardoor bodemdaling kan optreden. Juist bij de Ballastplaat zijn de risico’s groot. Volgens natuurorganisaties en onafhankelijke onderzoeken kan dit leiden tot:
- Verdwijning van droogvallende wadplaten
- Verlies van voedselgebieden voor trekvogels
- Verstoring van schelpdieren, bodemleven en vissen
- Versterking van de “zandhonger” van de Waddenzee
- Extra kwetsbaarheid door zeespiegelstijging
- Verlies van potentiële natuurherstelgebieden zoals zeegrasvelden en mosselbanken
De Ballastplaat is essentieel voor duizenden trekvogels zoals kanoeten en strandlopers die daar voedsel zoeken tijdens hun trektochten.
Belang van droogvallende wadplaaten
Bescherming van droogvallende wadplaten wordt breed ondersteund door wetenschappelijk onderzoek binnen de Waddenzee-ecologie. Deze intergetijdengebieden vervullen een cruciale functie als foerageer- en rustgebied voor miljoenen trekvogels en als opgroeigebied voor vissen en bodemorganismen.
Onderzoek laat zien dat wadplaten een sleutelrol spelen in natuurlijke sedimentdynamiek en kustbescherming, doordat zij golfenergie dempen en het ecosysteem stabiliseren. Langlopende monitoringprogramma’s in het waddengebied tonen bovendien aan dat zelfs kleine verstoringen, zoals bodemdaling of veranderingen in stroming, grote ecologische effecten kunnen hebben.
Dit maakt strikte bescherming noodzakelijk, omdat herstel langzaam verloopt en schade vaak niet volledig omkeerbaar is.
Belang van Natuurhertsel locaties
Dit maakt strikte bescherming noodzakelijk, omdat herstel langzaam verloopt en schade vaak niet volledig omkeerbaar is.
Belang van Natuurhertsel locaties
De Ballastplaat heeft daarnaast grote potentie als toekomstig herstelgebied voor zeegrasvelden en mosselbanken.
Zeegras verbetert de waterkwaliteit, vangt sediment en biedt schuilplaatsen voor jonge vissoorten. Mosselbanken filteren het water, vergroten de biodiversiteit en vormen voedsel- en rustgebieden voor vogels.
Samen versterken deze habitats de veerkracht van de Waddenzee tegen klimaatverandering, erosie en zeespiegelstijging en dragen zij bij aan herstel van visbestanden en een gezond ecosysteem.
Wat kan er gebeuren bij de Ballastplaat?
Door bodemdaling en verstoring van het systeem kan de Ballastplaat ecologisch veranderen of deels verdwijnen.
Dit kan leiden tot:
- Vogels die hun voedsel niet meer kunnen bereiken
- Verdwijning van schelpdierbanken
- Verlies van broed- en rustgebieden
- Aantasting van potentiële herstellocaties
- Verandering van het volledige ecosysteem
Natura 2000 moet beschermd worden
De Waddenzee valt onder Europese Natura 2000-wetgeving. Dit betekent dat Nederland verplicht is natuurwaarden actief te beschermen en verslechtering te voorkomen.
Mijnbouwactiviteiten zoals zoutwinning passen niet bij de bescherming van een kwetsbaar natuurgebied van internationaal belang. Experts waarschuwen dat bodemdaling en verstoring van het ecosysteem onomkeerbare schade kunnen veroorzaken.
UNESCO Werelderfgoed staat op het spel
UNESCO Werelderfgoed betekent dat een gebied uniek en onvervangbaar is voor de hele wereld. De Waddenzee kreeg deze status vanwege haar uitzonderlijke natuurwaarden.
Natuurorganisaties hebben meerdere keren gewaarschuwd dat mijnbouw onder Werelderfgoed niet past binnen internationale beschermingsafspraken. Ook is eerder aangegeven dat de werelderfgoedstatus onder druk kan komen te staan door gas- en zoutwinning.
Grote natuurorganisaties zijn tegen
Onder andere deze organisaties hebben zich uitgesproken tegen zoutwinning onder de Waddenzee:
- Waddenvereniging
- Vogelbescherming Nederland
- Natuurmonumenten
Zij waarschuwen al jaren voor risico’s voor trekvogels, wadplaten en natuurherstel.
Ook het Waddenfonds hoort natuurherstel centraal te zetten
Het Waddenfonds is opgericht om natuur en duurzame ontwikkeling in het Waddengebied te versterken. Het toestaan van nieuwe mijnbouwactiviteiten staat haaks op natuurherstel en klimaatbestendigheid van de Waddenzee.
Publiek geld moet worden ingezet voor bescherming en herstel — niet voor risico’s die mogelijk onomkeerbare schade veroorzaken.
Onze oproep
Wij eisen:
- Geen nieuwe zoutwinning onder de Waddenzee
- Volledige bescherming van Natura 2000-gebieden
- Respect voor UNESCO Werelderfgoedstatus
- Prioriteit voor natuurherstel via het Waddenfonds
- Onafhankelijk onderzoek naar langetermijnschade
- Bescherming van de Ballastplaat en trekvogels
De Waddenzee is van ons allemaal — en van toekomstige generaties.
Stop zoutwinning onder Werelderfgoed.