5,000 handtekeningen verzameld
Aan: Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal, Thom van Campen; Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, Pieter Heerma; Minister van Justitie en Veiligheid, David van Weel; Tweede Kamerlid (D66), Joost Sneller.
Bescherm de Rechtsstaat tegen Antidemocratische Partijen
De documentaire „De duistere kant van Forum voor Democratie” (PowNed, NPO Start) schetst op basis van verklaringen van voormalige betrokkenen een beeld van een partijcultuur waarin complottheorieën, ideeën over blanke superioriteit, en een vijandbeeld tegenover kritische geluiden zouden heersen. Dergelijke signalen zijn niet op zichzelf staand; eerdere rechterlijke uitspraken, onderzoeksjournalistiek en rapporten van de AIVD wijzen op een breder probleem van extremistische ontsporing binnen enkele politieke bewegingen in Nederland.
Hoewel de vrijheid van meningsuiting en vereniging heilig zijn in onze democratie, eindigt die vrijheid waar actieve ondermijning van de democratische rechtsorde begint. De huidige wetgeving biedt onvoldoende waarborgen om te voorkomen dat partijen die systematisch haat zaaien, de onafhankelijkheid van de rechter ontkennen of oproepen tot uitsluiting van bevolkingsgroepen, gebruikmaken van democratische instituties om diezelfde instituties te ondermijnen.
Daarom verzoeken wij u:
(1) Een onafhankelijk parlementair onderzoek in te stellen naar signalen van antidemocratisch, racistisch of fascistisch gedachtegoed binnen politieke partijen die in de Tweede Kamer zijn vertegenwoordigd, met specifieke aandacht voor:
(1) Een onafhankelijk parlementair onderzoek in te stellen naar signalen van antidemocratisch, racistisch of fascistisch gedachtegoed binnen politieke partijen die in de Tweede Kamer zijn vertegenwoordigd, met specifieke aandacht voor:
- Het omgaan met complottheorieën die de democratische legitimiteit ondermijnen.
- Uitingen die als haatzaaien of groepsbelediging kunnen worden gekwalificeerd (art. 137c–137e Sr).
- Eventuele banden met personen of organisaties die door de AIVD als extremistisch worden bestempeld.
(2) De bestaande wetgeving aan te scherpen om partijverbod op basis van artikel 2:20 BW en artikel 9 EVRM beter toepasbaar te maken, bijvoorbeeld door:
- Het verduidelijken van de criteria ¨ondermijning van de democratische rechtsorde¨ in de partijenwet.
- Het mogelijk maken van een preventief toetsingskader door de rechter bij signalen van systematische antidemocratische activiteiten, zonder afbreuk te doen aan de vrijheid van meningsuiting.
- Het verlagen van de drempel voor de rechter om een partij te verbieden wanneer bewezen is dat de partij niet slechts individuele leden, maar structureel en intentioneel de democratie ondermijnt.
(3) Een onafhankelijk meldpunt in te stellen waar burgers, journalisten en (oud-)leden van politieke partijen anoniem signalen van antidemocratische praktijken kunnen delen, met waarborgen tegen politiek misbruik.
Wij roepen u op:
Laat ons land niet langer wegkijken. Bescherm de democratie tegen degenen die haar vrijheid misbruiken om haar van binnenuit af te breken. Onderzoek, stel bij en waak over de grenzen van het toelaatbare.
Laat ons land niet langer wegkijken. Bescherm de democratie tegen degenen die haar vrijheid misbruiken om haar van binnenuit af te breken. Onderzoek, stel bij en waak over de grenzen van het toelaatbare.
Waarom is het belangrijk?
Stel je voor: Je hebt een buurman die jarenlang bij een club zat. Eerst leek het een gezellige discussiegroep. Maar na verloop van tijd merkte hij dat er binnen die club steeds vaker grappen werden gemaakt over ‘mensen zoals jij’. Eerst subtiel, dan openlijker. Toen hij iets zei, kreeg hij te horen: “Als je niet loyaal bent, moet je maar weggaan.” Hij zweeg. Tot hij op een nacht besefte: als ik nu zwijg, word ik medeverantwoordelijk.
Die buurman is één van de bronnen in de PowNed-documentaire. Mensen die jarenlang van binnenuit meemaakten hoe complottheorieën, uitsluiting en ideeën over ‘blanke superioriteit’ niet meer incidenteel waren, maar onderdeel van de cultuur.
De feiten uit de documentaire (wat we nu weten):
- Complotdenken als lijm: De partij zou een wereldbeeld koesteren waarin democratische instituties (rechters, media, EU) worden weggezet als vijandige ‘deep state’.
- Systematische uitsluiting: Kritische geluiden van binnenuit worden niet behandeld als verschil van mening, maar als ‘verraad’. Loyaliteit aan de leider prevaleert boven loyaliteit aan de waarheid.
- Denkbeelden over superioriteit: Ex-betrokkenen spreken van een grens die steeds verder opschuift: van ‘kritisch op immigratie’ naar ‘sommige mensenrassen zijn minder waard’.
Waarom jij je moet aansluiten (ook als je die partij nooit zou stemmen):
1. Omdat de democratie geen zelfmoordpact is
Vrijheid van meningsuiting is heilig, maar die vrijheid stopt waar je actief de spelregels van de democratie ondermijnt. Een partij die stelselmatig het wantrouwen in de rechtsstaat aanwakkert, gebruikt de democratie als breekijzer om haar af te breken. Als wij nu niets doen, hebben we straks geen argument meer om een nog extremere partij tegen te houden.
Vrijheid van meningsuiting is heilig, maar die vrijheid stopt waar je actief de spelregels van de democratie ondermijnt. Een partij die stelselmatig het wantrouwen in de rechtsstaat aanwakkert, gebruikt de democratie als breekijzer om haar af te breken. Als wij nu niets doen, hebben we straks geen argument meer om een nog extremere partij tegen te houden.
2. Omdat het niet bij woorden blijft, de geschiedenis herhaalt zich
De jaren ‘30 in Duitsland begonnen ook niet met kampen, maar met ‘grappen’, loyaliteitseisen en het normaliseren van uitsluiting. De documentaire laat zien dat het patroon identiek is: eerst complotten, dan vijandbeelden, dan het wegzetten van critici als landverraders. Je tekent niet voor nu. Je tekent voor over tien jaar, zodat je niet tegen je kinderen hoeft te zeggen: “We zagen het aankomen, maar deden niets.”
De jaren ‘30 in Duitsland begonnen ook niet met kampen, maar met ‘grappen’, loyaliteitseisen en het normaliseren van uitsluiting. De documentaire laat zien dat het patroon identiek is: eerst complotten, dan vijandbeelden, dan het wegzetten van critici als landverraders. Je tekent niet voor nu. Je tekent voor over tien jaar, zodat je niet tegen je kinderen hoeft te zeggen: “We zagen het aankomen, maar deden niets.”
3. Omdat het jouw buurman, collega, vriend kan zijn die straks wordt weggezet als ‘vijand’
Het gaat niet alleen om Joden, moslims of mensen van kleur, hoewel zij het eerst doelwit zijn. Het gaat om iedereen die afwijkt van de ‘loyale’ lijn. De tandwielen van fascisme draaien op het kleine mes: uitsluiting van de ene groep normaliseert uitsluiting van elke andere groep. Vandaag hen, morgen jij.
Het gaat niet alleen om Joden, moslims of mensen van kleur, hoewel zij het eerst doelwit zijn. Het gaat om iedereen die afwijkt van de ‘loyale’ lijn. De tandwielen van fascisme draaien op het kleine mes: uitsluiting van de ene groep normaliseert uitsluiting van elke andere groep. Vandaag hen, morgen jij.
4. Omdat een petitie een signaal is aan de politiek die nog schrikt van harde maatregelen
De Kamer durft geen partijverbod aan te vragen zolang er geen rechterlijk vonnis ligt. Maar een petitie met tienduizenden handtekeningen dwingt wél debatten af, dwingt wél onderzoek naar haatzaaien en dwingt wél tot aanscherping van de partijenwet. Tekenen is niet radicaal, het is verantwoordelijkheid nemen.
Tot slot
Je hoeft het niet met alles in de petitie eens te zijn. Je hoeft de documentaire niet eens gezien te hebben. Vraag jezelf alleen dit: Vind je dat een partij die van binnenuit werkt aan het ondermijnen van de rechtsstaat en het aanjagen van haat, nog beschermd moet worden alsof het een gewone vereniging is? Wij hoeven alleen maar te tekenen. Niet om een partij te verbieden, maar om de Tweede Kamer te dwingen: onderzoek, stel grenzen, bescherm de democratie tegen haar eigen vijanden. Zwijgen is straks medeverantwoordelijk. Teken nu.
De Kamer durft geen partijverbod aan te vragen zolang er geen rechterlijk vonnis ligt. Maar een petitie met tienduizenden handtekeningen dwingt wél debatten af, dwingt wél onderzoek naar haatzaaien en dwingt wél tot aanscherping van de partijenwet. Tekenen is niet radicaal, het is verantwoordelijkheid nemen.
Tot slot
Je hoeft het niet met alles in de petitie eens te zijn. Je hoeft de documentaire niet eens gezien te hebben. Vraag jezelf alleen dit: Vind je dat een partij die van binnenuit werkt aan het ondermijnen van de rechtsstaat en het aanjagen van haat, nog beschermd moet worden alsof het een gewone vereniging is? Wij hoeven alleen maar te tekenen. Niet om een partij te verbieden, maar om de Tweede Kamer te dwingen: onderzoek, stel grenzen, bescherm de democratie tegen haar eigen vijanden. Zwijgen is straks medeverantwoordelijk. Teken nu.