1,000 handtekeningen verzameld
Aan: Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport drs. S.Th.M. Hermans; Minister van Langdurige Zorg, Jeugd en Sport drs. W.R.C. Sterk;
Stop reclames voor ongezond voedsel!
Dit is een oproep aan Minister van Volksgezondheid om landelijk verbod op junkfood in te voeren - over alle media, voor alle leeftijden.
De Nederlandse overheid verzaakt haar plicht!
De overheid beschermt ons bij tabak, alcohol en gokken. Junkfood is het grootste volksgezondheisdrama van deze tijd, maar dan heet het opeens "eigen keuze". Dat is geen plichtsbesef, maar politieke lafheid, gevoed door industrielobby.
De Grondwet verplicht de overheid tot bevordering van de volksgezondheid (artikel 22). Niet als ambitie, maar als plicht. Die plicht wordt elke dag geschonden zolang Den Haag wegkijkt.
"Geen enkel land heeft de obesitasepidemie weten te keren, vanwege politiek onvermogen om op te treden tegen het grootbedrijf." - WHO
Onze eisen:
- Wettelijk verbod op reclame voor producten hoog in suiker, vet en zout. Dit moet gelden voor reclame op tv, radio, internet en in de openbare ruimte.
- Influencers en sociale media vallen onder dezelfde regels. Gesponsorde content is reclame.
- Transparant lobbyregister: alle contacten tussen voedingsindustrie en politiek worden openbaar.
- Bindende nationale obesitasstrategie. Weg met de vrijwillige industrieakkoorden die bewezen niet werken.
- Btw op groenten en fruit (begin met stuks groenten en stuks fruit) naar 0%. Opbrengsten suikertaks naar gezonde voeding voor lage-inkomensgezinnen.
Waarom is het belangrijk?
De prijs van niets doen:
€11.463 per persoon met overgewicht per jaar aan maatschappelijke kosten; meerdere tientallen miljarden op jaarbasis [Maastricht University / BMC Public Health (2022)].
64% Nederlanders met overgewicht in 2050 bij huidig beleid [RIVM].
€11.463 per persoon met overgewicht per jaar aan maatschappelijke kosten; meerdere tientallen miljarden op jaarbasis [Maastricht University / BMC Public Health (2022)].
64% Nederlanders met overgewicht in 2050 bij huidig beleid [RIVM].
De voedingsindustrie boekt recordwinsten. De zorgkosten betalen wij. Dit is marktfalen: private winst, gesocialiseerde schade. De aandeelhouder van Coca-Cola hoeft de diabetesbehandeling van uw buurman niet te betalen. U wel.
Als we niets doen, groeien de kosten richting €100–120 miljard per jaar in 2050. Wachtlijsten groeien. Premies stijgen. Overheidskosten rijzen de pan uit. De kinderen van nu worden de chronisch zieken van 2040.
Vaak hebben belobbyde politici drogredenen aangevoerd waarom een een verbod niet zou kunnen, niet zou helpen, of niet wenselijk is:
- Argument van de politiek:"Het is een persoonlijke keuze wat mensen eten." Als vrije wil de enige factor was, zou adverteren zinloos zijn. De industrie geeft honderden miljarden per jaar uit aan marketing om dat dit effectief is. Kinderen zijn hier al helemaal niet tegen opgewassen.
- Argument van de politiek: "Zelfregulering werkt." Wet Openbaar Bestuur (WOB)-documenten tonen aan dat de industrie het Preventieakkoord van 2018 van binnenuit heeft uitgehold. FoodWatch: "Fabrikanten negeren de regels schaamteloos." Zelfregulering is geen beleid, maar een excuus.
- Argument van de politiek: "Een verbod kost banen en schaadt het bedrijfsleven." Hetzelfde werd gezegd bij het tabaksreclameverbod en het rookverbod in de horeca. Beide keren bleek het tegendeel. Tientallen miljarden euro's aan maatschappelijke schade vernietigt véél meer economische waarde dan een reclameverbod ooit kan kosten.
Het kan anders:
Zaak Transport for London, resultaten 2019–2024
In 2019 verbood Transport for London(TfL) alle junkfoodreclame op het volledige metronetwerk en bushaltes. Onderzoekers analyseerden bijna twee miljoen boodschappentransacties en vonden een daling van 1.001 kcal per huishouden per week (−6,7%). Chocolade en snoep: −19,4%. [PLOSMedicine]
Geschatte uitkomsten: 94.867 minder gevallen van obesitas, 2.857 minder diabetesgevallen, besparing voor de NHS van £218 miljoen. De grootste winst was zichtbaar in de armste wijken, precies waar dit het hardst nodig is[University of Sheffield & LSHTM].
Dit ging dus alleen nog maar over reclame in het OV, al na 3 jaar!
Steden geven het goede voorbeeld
Amsterdam, Haarlem en Utrecht lopen al voorop. Het VK heeft het in 2025 nationaal ingevoerd. Meer dan 70 Britse gemeenten volgden Londen. Het werkt. Waar wacht Den Haag nog op?
Bronnen:
- [RIVM]: RIVM, Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2024, gepubliceerd 27 november 2024 — rivm.nl
- [PLOSMedicine]:Yau et al., PLOS Medicine, 17 februari 2022. DOI: 10.1371/journal.pmed.1003915
- [University of Sheffield & LSHTM]: University of Sheffield & LSHTM, International Journal of Behavioural Nutrition and Physical Activity, 2 augustus 2022 — lshtm.ac.uk